مصاحبه اختصاصی با دبیر اجرایی همایش، حجت‌الاسلام دکتر محمدعلی محیطی اردکان

دبیر محترم اجرایی همایش در مصاحیه اختصاصی با سایت همایش به تشریح ساختار طراحی شده و فعالیت­های صورت گرفته و برنامه ­های پیش­روی همایش پرداخت.

همایش بین المللی «علوم انسانی اسلامی در اندیشه علامه محمد تقی مصباح یزدی ^{رضوان‌الله‌علیه}   نخستین همایش از سلسله همایش‌های علوم انسانی اسلامی در اندیشه معاصر» است که خرداد ماه 1402 برگزار خواهد شد. اقدامات علمی و اجرایی این همایش از سال 98 به همت مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) دنبال شده که حجت‌الاسلام دکتر محمدعلی محیطی اردکان، دبیر اجرایی همایش مجموعه برنامه ها و فعالیت‌های صورت گرفته در بخش‌های مختلف این همایش را در مصاحبه‌ای تشریح کردند.

پرسش: در ابتدا در خصوص روند تصویب و برگزاری همایش توضیحاتی ارائه فرمایید.

پاسخ: با الطاف خداوند متعال و عنایات حضرت بقیه‌الله ^{ارواحناله‌الفدا} هیئت رئیسه محترم مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ^{رضوان‌الله‌علیه}  در تاریخ هشتم مرداد ماه 1398، برگزاری همایش بین‌المللی «علوم انسانی اسلامی در اندیشه علامه محمدتقی مصباح یزدی ^{رضوان‌الله‌علیه} »، از سلسله همایش‌های «علوم انسانی اسلامی در اندیشه معاصر» را به‌ تصویب رساند و  به حول و قوه الهی این همایش با مشارکت بیش از 45 مرکز همکار داخلی و خارجی در تاریخ  25 و 26 خرداد ماه 1402 برگزار خواهد شد. با فراهم شدن مقدمات، از 27مهرماه 1400فراخوان سراسری همایش انجام شد و فعالیت‌های اجرایی شتاب گرفت.

پرسش: این همایش بین‌المللی به طور مشخص چه اهدافی را دنبال می‌ کند؟

پاسخ: اهداف این همایش را می‌توان در قالب چهار هدف زیر معرفی کرد:

الف) آشناسازی بیشتر جامعه علمی و نخبگانی داخل و خارج از کشور با آرا و اندیشه‌های علامه مصباح یزدی ^{رضوان‌الله‌علیه}  در زمینه علوم انسانی اسلامی؛  

ب) بررسی و تبیین آرا و اندیشه‌های علامه مصباح ^{رضوان‌الله‌علیه} در زمینه علوم انسانی اسلامی؛

ج) بهره ‌گیری از ظرفیت‌های منظومه فکری علامه مصباح ^{رضوان‌الله‌علیه} برای تولید علوم اسلامی و اسلامی‌ سازی علوم انسانی؛

د) گسترش و غنی‌سازی کمی و کیفی متون و منابع در زمینه علوم انسانی اسلامی.

پرسش: همایشی در چنین سطح و کیفیتی برای دستیابی به اهداف یادشده باید از یک ساختار علمی و اجرایی قوی و نظام‌ مندی برخوردار باشد. این همایش از چه ارکانی تشکیل شده است؟

پاسخ: شکل‌گیری این همایش با گرد هم آمدن ارکان زیر دنبال می‌شود:

1. رئیس همایش: حضرت آیت‌الله رجبی دام‌ظله؛
2. کمیتة علمی همایش: با پیشنهاد کمیته اسلامي‌ سازي علوم انسانی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ^{رضوان‌الله‌علیه}  به معاونت پژوهش مؤسسه و در نهایت تصویب هیئت رئیسه مؤسسه، اساتید زیر به‌عنوان اعضای کمیته علمی همایش معرفی شدند:

• آیت‌الله محمود رجبی، استاد گروه تفسیر و علوم قرآن مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ^{رضوان‌الله‌علیه} ؛
• حجت‌الاسلام دکتر علی مصباح، دانشیار گروه فلسفه مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ^{رضوان‌الله‌علیه}  و دبیر علمی همایش؛
• حجت‌الاسلام دکتر عبدالحسین خسروپناه، دانشیار گروه فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی؛
• دکتر عطاءالله رفيعي آتاني، استادیار گروه اقتصاد دانشگاه علم و صنعت ایران؛
• حجت‌الاسلام دکتر محمدناصر سقای بی‌ریا، استادیار گروه روان‌شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ^{رضوان‌الله‌علیه} ؛
• حجت‌الاسلام دکتر محمود فتحعلی، دانشیار گروه کلام و فلسفه دین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ^{رضوان‌الله‌علیه} ؛
• حجت‌الاسلام دکتر ابوالحسن حقانی، استادیار گروه روان‌شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ^{رضوان‌الله‌علیه} ؛
• آقای دکتر محمد لگن‌هاوسن، استاد گروه فلسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ^{رضوان‌الله‌علیه} ؛
• حجت‌الاسلام شفیق جرادی، رئیس معهد المعارف الحکمیه لبنان؛
• آقای دکتر کریستین کنزیان، استاد و رئیس دپارتمان فلسفه مسیحی دانشگاه اینسبوروک اتریش؛
• حجت‌الاسلام دکتر محمدعلی محیطی اردکان، استادیار گروه فلسفه مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی ^{رضوان‌الله‌علیه} ؛

3. کمیتة اجرایی: این کمیته با دبیری این‌جانب (محمدعلی محیطی اردکان) امور اجرایی همایش را پیگیری می‌کند. کمیته اجرایی بر اساس ساختار مصوب هیئت محترم رئیسه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی «ره»  شکل گرفته و طبق برنامه به صورت منظم جلساتی را برگزار می‌کند. با توجه به بین‌المللی بودن همایش و اهمیت این بعد از همایش، کمیتة بین‌الملل نیز شکل گرفت. افزون بر این، بخش رسانه همایش فعالیت‌های مربوط را رصد کرده، تولیدات رسانه‌ای و انتشار آنها را به عهده دارد.

پرسش: همایش از بعد علمی بر پایه چه محورها و موضوعاتی شکل گرفته است؟

پاسخ: محورهای کلی همایش به این شرح است:

الف) دیدگاه‌های علامه محمدتقی مصباح یزدی ^{رضوان‌الله‌علیه} درباره:

1. چيستي، امکان و اعتبار علوم انسانی اسلامی؛
2. مبانی علوم انسانی اسلامی (مبانی پنج‌گانه معرفت‌شناختی، هستی‌شناختی، انسان‌شناختی، ارزش‌شناختی و دین‌شناختی)؛
3. روش و فرایند تولید علوم انسانی اسلامی؛
4. مسائل علوم انسانی اسلامی (اخلاق، اقتصاد، تاریخ، جامعه‌شناسی، حقوق، روان‌شناسی، سیاست، علوم تربیتی و مدیریت).

1. مطالعه ­تطبیقی اندیشه‌های علامه مصباح ^{رضوان‌الله‌علیه}  با دیگر متفکران در حوزه علوم انسانی؛

1. منظومه فکری علامه مصباح^{رضوان‌الله‌علیه}  در علوم انسانی اسلامی؛

د) انعکاس و تأثیرگذاری اندیشه علامه مصباح ^{رضوان‌الله‌علیه}  در آثار اندیشمندان علوم انسانی.

هر یک از محورهای یادشده ریزموضوعاتی دارند که در سایت همایش و همچنین کتابچه راهنمای همایش به سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی در دسترس است.

پرسش: چه برنامه ها و فعالیت‌هایی  تاکنون انجام شده است؟

پاسخ: برنامه های خوبی تا بحال انجام شده است:

1.  تاکنون 29 جلسه کمیته علمی همایش تشکیل شده است؛
2. از 70 کرسی علمی پیش‌بینی شده اعضای هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره، تاکنون 41  کرسی (از جمله چهار کرسی به زبان انگلیسی و یک کرسی به زبان عربی) برگزار شده و بقیه در نوبت برگزاری است؛
3. کارگروه فلسفه علوم انسانی مؤسسه نیز تاکنون 2 نشست علمی در راستای اهداف همایش برگزار کرده است؛
4. برای برگزاری حدود 50 مصاحبه در موضوعات همایش با شخصیت‌های علمی داخلی و خارجی برنامه‌ریزی شده است که تاکنون 33 جلسه  مصاحبه توسط 22 استاد برگزار شده و بقیه در نوبت برگزاری است؛
5. همکاری در برگزاری کرسی‌ها و نشست‌های علمی در دانشگاه‌ها و مراکز حوزوی دیگر نیز از جمله برنامه‌های پیش‌بینی شده همایش است که تاکنون برخی از آنها اجرایی شده است:
   1. نشست علمی منهجة العلامه مصباح الیزدی و ابداعاته فی الطرح العقائدی، کتاب دروس فی العقیدة الاسلامیة نموذجا، به زبان عربی با ارائه حجت‌الاسلام‌والمسلمین غریب رضا در روز سه‌شنبه 17 اسفندماه 1400 (8 مارس 2022) در جامعة آل البیت العالمیة قم؛
   2. نشست علمی الدعاء فی فکر العلامة الشیخ مصباح الیزدی «ره» به زبان عربی با ارائه دکتر محمد الربیعی، مدرس مجتمع آموزش عالی امام خمینی ره، چهارشنبه 28/02/1401 (18 مه 2022)، در جامعة آل البیت ع العالمیة قم.
6. همکاری در برگزاری همایش‌ها و پیش‌همایش‌های داخلی و خارجی مربوط به این همایش نیز از جمله فعالیت‌های شایان ذکر است، مانند:
   1.  همایش ملی «علامه مصباح ^{رضوان‌الله‌علیه}؛ فیلسوف علوم اجتماعی اسلامی» توسط پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، برگزارشده در روز چهار‌شنبه سوم آذرماه ۱۴۰۰؛
   2. همایش ملی «بررسی اندیشه‌های اجتماعی علامه مصباح یزدی ^{رضوان‌الله‌علیه}» توسط دانشگاه آزاد قم، برگزارشده در بهمن 1400؛
   3. همایش ملی «سیره‌شناسی علامه مصباح یزدی ^{رضوان‌الله‌علیه} در مطالعات اسلامی»، توسط حوزه علمیه خواهران استان مازندران، که در نوبت برگزاری است؛
   4. همایش و نشست‌های منطقه‌ای با عنوان «الشیخ المصباح، حکیم الأصالة وفیلسوف الهویة» توسط دارالمعارف الحکمیة لبنان، برگزارشده در روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه 25 و 26 آبان1400؛
   5. سلسله نشست‌های علمی منطقه‌ای سوریه (چهار پیش‌نشست)، توسط مکتب الامام الخامنئی فی سوریا، فرع جامعة المصطفی فی سوریا، المستشاریة الثقافیة للجمهوریة الاسلامیة فی سوریا، مجمع السیدة رقیة  ^{سلام الله علیها} و مجمع السیدة زهراء ^{سلام الله علیها}، در تاریخ 4 و 5 و 6 بهمن 1400؛
7. سایت سه‌زبانه اطلاع‌رسانی همایش با آدرس www.ihsam.iki.ac.ir همراه با سامانه ارسال و پیگیری مقالات از طریق سایت، طراحی و راه‌اندازی شده است؛
8. کتابچه همایش، حاوی معرفی همایش، ساختار، فرایند پذیرش و ارزیابی مقالات، راهنمای نویسندگان، تقویم، محورها و ریزموضوعات همایش به سه زبان عربی، انگلیسی و فارسی منتشر شده است؛
9. خبرنامه‌های فصلی همایش در دست تهیه است و اولین شماره اینک در حال انتشار است؛
10. برای انتشار مقالات پذیرفته‌شده همایش در مجلات علمی داخلی و خارجی (ویژه‌نامة همایش) از زمستان ۱۴۰۰، برنامه‌ریزی و هماهنگی‌های لازم انجام شده و برخی از آنها نیز منتشر شده است. نشریات اسلام و پژوهش‌های تربیتی، معرفت سیاسی، معرفت فرهنگی اجتماعی، و معرفت اخلاقی برخی از این مقالات را منتشر کرده‌اند؛
11. عرضة آثار علامه مصباح یزدی ^{رضوان‌الله‌علیه} به علاقه‌مندان در دستور کار قرار گرفت و از راه‌های زیر فراهم شد:
    • انتشار الکترونیکی و رایگان مجموعه آثار در سه قالب (وب، اندروید، نرم‌افزار) از طریق سایت همایش؛
    • برپایی نمایشگاه کتب علامه به زبان‌های عربی و فارسی در مراکز همکار، از جمله در جامعة آل‌البیت العالمیه، ۲۲ تا ۲۴ اسفند ۱۴۰۰ با ۳۰ درصد تخفیف؛
12. برگزاری مسابقه از آثار علامه مصباح یزدی ^{رضوان‌الله‌علیه} نیز در سطوح زیر اجرایی شد:
    • دانشگاهی: دانشگاه بین‌المللی آل‌البیت : تجلی القرآن فی نهج‌البلاغة؛ روائع المناجاة برای کارشناسی ارشد و تدوین مقاله برای دورة دکتری؛
    • عمومی: وداع الربیع؛
13. مجوز ISC برای همایش دریافت شده است؛
14. برنامه‌ریزی لازم جهت ترجمه آثار برگزیده همایش با تصویب کمیته علمی، به زبان‌های فارسی، انگلیسی و عربی صورت گرفته است؛
15. آدرس پستی، ایمیل و کانال‌های ارتباطی در پیام‌رسان‌های اجتماعی و شماره تلفن‌های لازم، در سایت و کتابچه همایش اطلاع‌رسانی شده است.
16. برخی دیگر از فعالیت‌های اجرایی دبیرخانه همایش بدین شرح است:

1. ارتباط حضوري و غير حضوري با نمايندگان محترم مراكز همكار؛

2. تشكيل كمسيون‌هاي تخصصي علمي همايش؛

3. ارزيابي مستقيم مقالات دريافتي در نشريات معتبر علمي كشور؛

4. چاپ مقالات پيش از برگزاري همايش در مجلات معتبر؛

5. اصل قرار دادن انتشار الكترونيك محصولات همايش به منظور دسترسي آسان و فراگير مخاطبان به محتوا و صرفه جويي در هزينه ها؛

6. پيگيري ديدار مسئولان همايش با مراجع و بزرگان حوزه

پرسش: در نهایت چه تعداد مقاله به دبیرخانه همایش ارسال شد ؟

پاسخ: تا کنون تعداد 342 چکیدة مقاله به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی دریافت شده است که پس از ارزیابی، 252 چکیده مقاله پذیرفته شده است.

پرسش: زمان‌بندی همایش به چه صورت است؟

پاسخ: تاکنون به دلیل تقاضای مراکز همکار همایش و محققان حوزه علوم انسانی اسلامی، با نظر کمیته علمی همایش، مهلت ارسال مقالات دو مرتبه تمدید شده است. زمان‌بندی نهایی بدین شرح است:

1. آخرین مهلت ارسال چکیدة مقاله: 31/04/1400 شمسی
2. آخرین مهلت ارسال متن کامل مقالات فارسی: 31/05/1401 شمسی
3. آخرین مهلت ارسال متن کامل مقالات غیرفارسی (عربی و انگلیسی): 30/07/1401 شمسی (مطابق با 22/10/2022 میلادی و 25/03/1444 قمری)
4. زمان برگزاری همایش: ۲5 و ۲6 خرداد 1402